ՀՀ-ում եկեղեցիներն ու կրոնական շինությունները պետք է օտարվեն միայն կառավարության համաձայնությամբ։ Դրա մասին հունվարի 19-ին Ազգային ժողովի նիստում՝ «Պատմամշակութային անշարժ հուշարձանների, ինչպես նաև պատմական միջավայրի պաշտպանության և օգտագործման մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու և դրանց առնչվող օրենքներում փոփոխություններ կատարելու մասին օրինագծերի փաթեթի քննարկման ժամանակ հայտարարել է օրենսդրական նախաձեռնության համահեղինակ և իշխող «ՔՊ» կուսակցության պատգամավոր Թագուհի Ղազարյանը։
Նշենք, որ գործող օրենսդրության մեջ նման պահանջ պարզապես գոյություն չունի։
Ըստ գործող կարգավորումների՝ հուշարձանների ցանկացած օտարում՝ անկախ դրանց տեսակից, պահանջում է միայն լիազոր մարմնին նախապես տեղեկացնելու պարտավորություն՝ առանց կառավարության համաձայնությունը պահանջելու։
Օրինագծի հեղինակներն են իշխող կուսակցության պատգամավորներ Սիսակ Գաբրիելյանը և Թագուհի Ղազարյանը։ Նրանք կարծում են, որ այս օրենսդրական փոփոխությունները կարևոր են կրոնական շինությունների մշակութային, հոգևոր, կրոնական և պատմական արժեքը պահպանելու տեսանկյունից ։ «Նախագծի նպատակն է սահմանել առանձին ընթացակարգ՝ հատուկ կրոնական վայրերի օտարման համար»,- պարզաբանել է Ղազարյանը։ Հիմնավորման մեջ նշվում է, որ նման դեպքերում պետությունը պետք է գործարքը հաստատելու կամ մերժել իրավունք ունենա։
Ըստ նախագծի՝ «պետական ցուցակներում ներառված եկեղեցիները, վանքերը, եկեղեցական և վանական համալիրները, տաճարները, մատուռները և այլ կրոնական շինությունները կարող են օտարվել ցանկացած երրորդ կողմի՝ վճարովի կամ անվճար՝ միայն կառավարության համաձայնությամբ»։ Հուշարձանի սեփականատերը պարտավոր կլինի նախապես գրավոր տեղեկացնել լիազոր մարմնին՝ ներկայացնելով գործարքի նախագիծ և սեփականության իրավունքը հաստատող փաստաթղթեր։ Կառավարությունն էլ իր հերթին պարտավոր կլինի պատասխանել երկու ամսվա ընթացքում։
Կառավարությունը միաժամանակ կկարողանա «հետ կանչել» իր համաձայնությունը, եթե կա վտանգ, որ գույքը կօգտագործվի հանրայինից բացի այլ նպատակներով կամ իր նախատեսված նպատակից տարբերվող նպատակներով։ Նույն սկզբունքը կգործի, եթե գործարքը հակասում է հանրային շահերին կամ եթե տրամադրված փաստաթղթերը կեղծված են։ Վերը նշված բոլոր պահանջների խախտումը գործարքն անվավեր կդարձնի։
Ըստ իշխող կուսակցության ներկայացուցչի՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ունի ավելի քան 360 հուշարձան, դրանց թվում՝ եկեղեցիներ, որոնք հուշարձանի կարգավիճակ չունեն։ Նա նշել է նաև, որ 2010 թվականից հետո կառուցված եկեղեցիները հուշարձանի կարգավիճակ չունեն, սակայն կառավարությունը կարող է վերանայել այդ ցանկը և դրանց նման կարգավիճակ տրամադրել։
«Այս օրենսդրական նախաձեռնության պատրաստման հիմքում ընկած էին եկեղեցուն պատկանող գույքի փոխանցման դեպքերը։ Այդ դեպքերից մեկը վերաբերում էր եկեղեցական չհանդիսացող գույքին՝ բնակարաններ, որոնք գրանցված էին որպես եպիսկոպոսի ընտանիքի անդամներին վաճառված»,- ասել է պատգամավորը։
Ղազարյանը մեկնաբանել է նաև այն հարցը, թե արդյոք կան եկեղեցական գույքի օտարման նախադեպեր, որոնք կպահանջեն նման օրինագծի կիրառում։
«Նման նախադեպեր հայտնի չեն։ Սակայն կա տեղեկություն, որը դեռևս ոչ ոք չի հերքել։ Եկեղեցին կրոնական կազմակերպություն է։ Նրա մասին, որ եկեղեցին փաստացի գույք և բնակարաններ է օտարել, հայտարարել է նաև Մասյացոտնի թեմի առաջնորդը (նկատի ունենալով եպիսկոպոս Գևորգ Սարոյանին, որին կաթողիկոսը հեռացրել էր, սակայն դատարանի որոշմամբ վերականգնվել էր – խմբ.)»,- նշել է խորհրդարանականը։
Որպես երկրորդ օրինակ՝ նա մեջբերել է 2004 թվականին Լոնգինոսի նիզակի մի կտորի նվիրաբերությունը Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսի Երկրորդին նրա 75-ամյակի կապակցությամբ։ Նվերը նվիրաբերել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը։
«Դա մի մասունք է, որը ոչ միայն պատկանում էր եկեղեցուն, այլև կազմում էր ամբողջ ազգի հոգևոր ժառանգության մի մասը։ Հետևաբար, իմ կարծիքով, նման որոշումները պետք է համաձայնեցվեն պետության հետ»,- իր դիրքորոշումը պարզաբանել է Ղազարյանը։
Խորհրդարանական ընդդիմության ներկայացուցիչները, իրենց հերթին, հանդես եկան նախաձեռնության դեմ՝ հայտարարեելով, որ իշխանությունները կրկին փորձում են վարկաբեկել Հայ Առաքելական եկեղեցու ղեկավարությանը։
«Հայաստան» ընդդիմադիր դաշինքի պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանը հիշեցրեց, որ տասնամյակներ շարունակ Հայ Առաքելական եկեղեցին ոչ միայն նվիրաբերել է, այլև ստացել է սուրբ մասունքներ այլ քրիստոնեական եկեղեցիներից։ Ավելին, դա տեղի է ունեցել առանց պետությունների կողմից որևէ բողոքի։
News.am
