Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովից և Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովից առաջ Հայաստանում գործող մոտ երեք տասնյակ մարդու իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններ և ՀԿ-ներ բաց նամակ են հղել Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լեյենին և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոստային՝ կոչ անելով աջակցել Բաքվում պահվող հայ քրիստոնյա բանտարկյալների ազատ արձակմանը։
«Շուտով Հայաստանը կհյուրընկալի Եվրոպական քաղաքական համայնքի 8-րդ գագաթնաժողովը և Հայաստան-ԵՄ գագաթնաժողովը։ Մենք ողջունում ենք Ձեր առաջիկա այցը մեր երկիր՝ որպես այս միջոցառումների մաս։ Վստահ ենք, որ այս միջոցառումները կամրապնդեն Հայաստանի և Եվրամիության միջև հարաբերությունները և իսկապես կնպաստեն Հայաստանում և տարածաշրջանում խաղաղության, անվտանգության և բարգավաճման ապահովման առաջընթացին։ Այս նամակով մենք՝ ստորագրող իրավապաշտպան կազմակերպություններս, Ձեր ուշադրությունն ենք հրավիրում Բաքվում դեռևս պահվող հայ բանտարկյալների ազատ արձակման կարևոր մարդասիրական խնդրի վրա», – ասվում է բաց նամակում։
Շեշտվում է, որ չնայած տարբեր միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ Եվրախորհրդարանի 2025 թվականի մարտի 12-ի՝ հայ բանտարկյալների անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակման վերաբերյալ բանաձևի պահանջներին, Ադրբեջանը շարունակում է անօրինական կերպով կալանավորել 19 հայ բանտարկյալների և տառապանք պատճառել նրանց ընտանիքներին։
«Այսօր դուք ղեկավարում եք մի կազմակերպություն, որի համար մարդու իրավունքների պաշտպանությունը և մարդասիրական հարցերը գերակա նշանակություն ունեն: Եվ հենց այս կարևոր արժեքների պահպանումը՝ իրավունքների հարգանքը, հիմք է հանդիսանում երկարատև խաղաղության հաստատման համար: Մենք բարձր ենք գնահատում ԵՄ ջանքերը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացում և հույս ունենք ձեր ակտիվ աջակցության վրա՝ հայ ռազմագերիների անհապաղ վերադարձն ապահովելու գործում: Զինված հակամարտության համատեքստում ձերբակալված բոլոր հայերի ազատ արձակումը և հայրենադարձությունը գերակա նշանակություն ունեն խաղաղության գործընթացի համար և հանդիսանում են վստահության ամրապնդման կարևորագույն միջոց», – շարունակվում է նամակը:
ՀԿ-ների ներկայացուցիչները նշել են, որ նման աջակցությունը հատկապես կարևոր է Ադրբեջանի պաշտոնյաների խիստ մտահոգիչ հայտարարությունների լույսի ներքո, որոնք վկայում են նախկին պաշտոնյաներին Լեռնային Ղարաբաղից վերադարձնելու մտադրության բացակայության մասին:
«Մենք՝ ստորագրող իրավապաշտպան կազմակերպությունները, համոզված ենք, որ Եվրամիությունը կարող է վճռորոշ դեր խաղալ Բաքվում պահվող հայ ռազմագերիների ազատ արձակման գործում: Ակնհայտ է, որ Ադրբեջանի խաղաղության խոստումները չեն կարող համոզիչ լինել հայ հանրության համար, քանի դեռ հայերը գերության մեջ են և տառապում են այնտեղ: Հետևաբար, մենք դիմում ենք ձեզ և բոլոր եվրոպական երկրների ղեկավարներին՝ միջոցներ ձեռնարկելու հայ ռազմագերիների արագ ազատ արձակման և նրանց ընտանիքների հետ վերամիավորման ապահովման համար: Մենք խորապես համոզված ենք, որ Եվրամիությունը կարող է իրական ներդրում ունենալ այս հրատապ մարդասիրական խնդրի լուծման և այդքան շատ հայ ընտանիքների տառապանքներին վերջ դնելու գործում», – հավելել են նամակի նախաձեռնողները: Պետք է նշել, որ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ճշգրիտ թիվը դեռևս անհայտ է: Մասնագետները գնահատում են, որ այդ թիվը մի քանի հարյուր է: Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են իրենց գերության մեջ 19 հայի առկայությունը: Ադրբեջանական գերության մեջ պահվողների թվում են Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության ութ նախկին և ներկա անդամներ: Նրանց թվում են՝ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը և Արայիկ Հարությունյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը: Արցախի պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանին, գեներալ Դավիթ Մանուկյանին և նախկին պետական նախարար Ռուբեն Վարդանյանին։
Փետրվարին Բաքվի խամաճիկ դատարանը Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին և Լևոն Մնացականյանին դատապարտեց ցմահ ազատազրկման՝ կեղծ մեղադրանքներով, իսկ Բակո Սահակյանին, Արկադի Ղուկասյանին և Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման։ Այսպես կոչված դատարանը մնացած արցախցիներին դատապարտեց մինչև 15 տարվա ազատազրկման։
Արմինֆո
