Ստորջրյա հնագետները Շվեյցարիայի Նևշատել լճում հայտնաբերել են Հռոմեական կայսրության հազարից ավելի կերամիկական առարկաներ և սրեր։ Դրանք, հավանաբար, պատկանել են հռոմեական նավի։
Սկզբում հնագետներ Ֆաբիեն Լանգենեգերը և Ժյուլիեն Պֆիֆերը գաղտնի էին պահում տպավորիչ գտածոն՝ այն թալանից խուսափելու համար։
«Մենք երկուսս էլ զգուշորեն մոտեցանք այս կույտին, որը կարող էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հանքավայր լինել։ Բայց երբ միացրի տեսախցիկի լույսը, հայտնվեց բնորոշ թրծակավե գույնը։ Մի քանի կոտրված ափսեներ նայելուց հետո հասկացանք, որ սա անսովոր գտածո էր», – հիշեց Ժյուլիեն Պֆիֆերը Euronews-ին տված հարցազրույցում։
Ըստ նրա՝ բեռը տեղափոխող նավը, հավանաբար, խորտակվել է մ.թ. 20-50 թվականների միջև։ Գիտնականներն այժմ վերլուծում են կերամիկական անոթներում հայտնաբերված սննդի մնացորդները։ «Մենք այնտեղ մնացինք մի քանի րոպե։ Այդ պահին, դիտելով Ֆաբիենին, հասկացա, որ գտնվում ենք շատ անսովոր իրավիճակում», – ասում է Ժյուլիեն Պֆիֆերը։
Հայտնագործությունը կատարվել է 2024 թվականի նոյեմբերի վերջին, սակայն երկար ժամանակ գաղտնի է պահվել՝ թալանից խուսափելու համար։
Նևշատել լճի ջրի մեջ մութ կետը ցույց տվող անօդաչու սարքի կադրերը, որոնք վերջին տարիներին ավելի հստակ էին դարձել, սուզման պատճառ դարձան. գիտնականները կասկածում էին, որ հատակին գտնվում է խորտակված նավ։ Հայտնագործությունը ուսումնասիրվել է երկու շաբաթ՝ 2025 թվականին, և գրեթե մեկ ամիս՝ 2026 թվականին։ «Octopus» հիմնադրամի ստորջրյա հնագետները հայտնաբերել են ավելի քան 1000 իր։
Կարծիք կա, որ նավը բեռնատար նավ էր, որը նախատեսված էր շվեյցարական արտադրության խոհանոցային պարագաներ հռոմեական ճամբար հասցնելու համար։ Արկղերից մեկը թվագրվում է մ.թ. 17 թվականին։
Նավի խորտակված մասը դեռևս չի հայտնաբերվել։ Վերջին տասնամյակներում հռոմեական նավեր են հայտնաբերվել գերմանական Հռենոս գետում և ֆրանսիական Ռոնում։
